Hou me vast

De telefoon gaat terwijl ik onder de douche sta na een rondje hardlopen. Juist nu ben ik even niet bereikbaar. Een gemiste oproep. Dan gaat hij weer. Anoniem. Mijn hart schiet omhoog. Mijn lichaam gaat meteen in de alarmstand. Ik weet genoeg. Dit is niet goed. De arts van mijn vader meldt zich.

Ze vertelt dat hij ineens hard achteruit gaat. Hij is angstig, in paniek. Ze willen hem in slaap brengen. Of ik daarbij wil zijn. We spreken af dat we meteen komen om afscheid te nemen. Ruim twee lange uren rijden. In de tussentijd krijgt hij morfine om de angst te dempen.

Mijn dochter is er al als we binnenkomen. Ze is alleen met hem. Hij slaapt maar wordt wakker van ons gepraat. Mijn moeder is die ochtend nog bij hem geweest. Hij wilde haar perse zien. Mijn vader herkent me en praat met een dikke tong van de morfine. Het is meer roepen dan praten.

De kamer is bloedheet. De zon straalt fel naar binnen. Het is een van de eerste mooie dagen van dit jaar. Maar mijn vader heeft het koud en trekt de dekens steeds hoger op, tot aan zijn nek. Met zijn hand krabbelt hij telkens op zijn hoofd en verdwijnt dan weer snel onder de dekens.

Hij kijkt me aan. Ik voel dat hij weet dat het niet goed is. We praten er niet over. Dat past niet bij hem. Hij laat het gebeuren. Hij was nooit goed met woorden. En al helemaal niet met afscheid. Ik vraag hoe het gaat. ‘Hou me vast,’ zegt hij. Ik leg mijn hand om zijn warme nek en pak zijn arm over de dekens heen. Ik zeg dat ik van hem hou. ‘Ik hou ook van jullie,’ lalt hij. De zuster vertelt dat hij al eerder om me riep. Die ochtend dacht hij dat ik een van de verpleegkundigen was. Ik schiet vol. Kan even niets zeggen. Want ik was er niet.

Zijn pupillen zijn klein van de morfine. Ineens stopt hij met ademen. Hij staart met open ogen naar een punt in de verte, alsof hij door het plafond heen kijkt. Mijn man en ik kijken elkaar geschrokken aan zonder iets te zeggen. Dan ineens begint hij weer te ademen. Onregelmatig. Een paar keer in en uit, dan een lange pauze. Ik krijg het er benauwd van.

We krijgen koffie en thee en mogen blijven zo lang als we willen. De arts komt overleggen. Ze gaan hem morfine en midazolam geven. Elke vier uur. Geen palliatieve sedatie maar genoeg om hem rustig te houden. Neem maar de tijd om afscheid te nemen. Die tijd nemen we. Ik houd hem vast zoals hij dat vraagt. Hij zoekt steeds mijn ogen. Opeens zegt hij dat ik naast hem moet komen liggen. Hij wil niet alleen zijn. Ik blijf zeggen dat we er zijn. Dat we hem niet alleen laten.

Dan komen de zusters om het infuus te zetten. Het lukt niet meteen. Een naald moet opnieuw. Of ik het slangetje wil vasthouden. Terwijl ik meewerk, maar alles in mij schreeuwt dat dit ik dit niet wil, hoor ik mezelf zeggen ‘Wat een prutsers, hè pa?’. ‘Ja!’ roept hij. We lachen in dit ongemakkelijke moment.

Even lijkt hij wakkerder te worden. Alsof hij er weer is. Maar dan zakt hij weg. Als ik hem een paar uur later aanraak, schrikt hij weer wakker. ‘Ga weg!’ roept hij. Ik deins geschrokken terug. Ik vertel hem wie ik ben. Dat ik bij hem ben. Dat hij mag slapen. Na een tijdje dommelt hij weer in. De zusters verzekeren dat dit normaal is. Dat hij echt in slaap zal vallen. Ik vraag nog of de dosis wel genoeg is voor een man van 120 kilo. Ik wil niet dat hij lijdt. Ze zeggen dat het goed komt. Ik knik maar ondertussen denk ik ‘Het komt helemaal niet goed!’.

Die avond gaan we naar huis. Volgens de arts kan het nog wel even duren. Zaterdagochtend gaat de telefoon. Het verzorgingstehuis. Ik weet genoeg voordat ik opneem. Mijn hartslag schiet weer omhoog. Een enorme brok in mijn keel belemmert me te praten. Mijn man komt naast me staan en houdt me vast. ‘Uw vader is om 6.10 uur vanmorgen overleden aangetroffen in zijn bed. Gecondoleerd.’ Ik besef dat hij ergens tussen 4.00 uur en dat moment is gestorven. Alleen. Ik was er niet bij.

Rouwtaken Tijdens het schrijven en terugkijken merk ik dat mijn proces zich niet in een rechte lijn laat vangen. Het helpt mij om het te bekijken vanuit de rouwtaken van Worden: Het verlies aanvaarden Beseffen dat het echt is. Niet alleen met je hoofd maar ook langzamer met je hart. De pijn doorvoelen De pijn toelaten in al zijn vormen, gemis, verdriet, boosheid of schuld. Ieder op zijn eigen manier. Aanpassen aan een leven zonder de ander Leren leven in een nieuwe werkelijkheid waarin diegene er niet meer is. Met andere rollen en een ander ritme. Het verlies een plek geven De ander met je meedragen, terwijl je je leven weer oppakt. Zonder los te laten wat er was.

Ergens voel ik opluchting. Zijn lijden is voorbij. Tegelijk voel ik me schuldig. Omdat ik er niet was. Dat dubbele gevoel blijft hangen. Nu, ruim twee maanden later, overvalt het verlies me soms ineens. Het besef dat hij er niet meer is. Voorgoed weg. Ik snap het niet. De dood blijft ongrijpbaar. Waar is hij nu?

Ik besef dat ik vóór zijn overlijden al rouwtaken doorlopen heb. De pijn was er toen al. Rauw en intens. Maar hij was er nog. Het afscheid zelf was anders dan ik had verwacht. Langzamer. Heftiger. Dat stuk heeft nog geen plek. Na zijn overlijden ging ik meteen in de regelstand.

Nu merk ik dat het verhaal van die week ergens blijft hangen. Misschien schrijf ik het daarom op. De uitvaartbeelden staan op een stick. Ik heb ze nog altijd niet teruggekeken. Waarschijnlijk zit ik ergens tussen ‘aanvaarden’ en ‘voelen’ in.

Wat het ingewikkeld maakt, is dat ik eigenlijk twee keer afscheid genomen heb. Eerst van de vader die hij was. Daarna van de man met dementie die overbleef. Met die laatste had ik misschien wel een betere band. Zachter. Echter. Alsof de beschermlaag wegviel.

En nu is hij er niet meer.

N-Mrii

---

Ter nagedachtenis aan mijn vader Franciscus Gijsbertus Cornelis van der Winden

★12 juli 1941 te Rotterdam – † 28 februari 2026 te Fijnaart

---

Strategisch procesbegeleider met focus op gedrag en groepsdynamiek!

Creëer beweging met N-Mrii Stress- & Performance Solutions!

Specialist in leiderschapsontwikkeling, strategische procesbegeleiding, groepsdynamiek, communicatieve vaardigheden, persoonlijke effectiviteit en stressmanagement met een stevige basis in Transactionele analyse en Systemisch Werken.

---

Mail: info@nmrii.nl

Site: www.minderstressophetwerk.nl

Site: www.minderstressophetwerk.online (N-Mrii’s Online Academy)